Besinlerin İçerikleri

Besinlerin İçerikleri

Farklı besin içerikleri içeren dengeli bir kahvaltı öğünü.

Büyümek, koşmak, oynamak ve düşünmek için vücudumuzun enerjiye ve birçok maddeye ihtiyacı vardır. Bu maddeleri yediğimiz ve içtiğimiz besinlerden alırız. Besinlerin içinde bulunan ve vücudumuz için gerekli olan maddelere besin içerikleri denir. Besin içerikleri altı çeşittir: karbohidrat, protein, yağ, vitamin, mineral ve su.

Karbohidratlar ve Yağlar: Enerji Vericiler

• Karbohidrat vücudumuzun temel enerji kaynağıdır. Ekmek, makarna, pirinç, bulgur, patates, bal ve pekmez karbohidrat bakımından zengindir.
• Yağlar da enerji verir ve vücudumuzun enerjisini saklamasına yardımcı olur. Zeytinyağı, ayçiçeği yağı, tereyağı, fındık, ceviz ve zeytinde bol miktarda yağ bulunur.

Proteinler: Yapıcı ve Onarıcılar

• Protein, büyümemizi ve gelişmemizi sağlar; yıpranan yerlerimizi onarır, kaslarımızın güçlenmesine yardım eder.
• Et, tavuk, balık, yumurta, süt, peynir ve yoğurt protein bakımından zengindir. Nohut, mercimek ve kuru fasulye gibi bitkisel besinlerde de bol protein vardır.

Vitaminler, Mineraller ve Su: Düzenleyiciler

• Vitaminler, organlarımızın düzenli çalışmasını sağlar ve bizi hastalıklara karşı korur. Sebze ve meyvelerde bol miktarda vitamin bulunur. Örneğin C vitamini portakal ve limonda, A vitamini havuçta çoktur.
• Mineraller, kemik ve dişlerimizin sağlam olmasına, kaslarımızın çalışmasına yardım eder. Kalsiyum, demir gibi mineraller süt, peynir, yeşil yapraklı sebzeler ve maden suyunda bulunur.
• Su, yaşamımız için vazgeçilmezdir. Vücudumuzun büyük bir bölümü sudan oluşur; su, besinleri taşır ve vücut ısımızı dengeler.

Besinleri Deneylerle Ayırt Etme

• Bir besinin içinde su varsa onu sıktığımızda ya da ısıttığımızda suyunu görebiliriz; örneğin karpuz ve havuç gibi besinlerde bol su vardır.
• Besini kâğıda sürdüğümüzde kâğıtta bıraktığı yağ lekesi, o besinde yağ olduğunu gösterir.
• Karbohidrat (nişasta) içeren besinlere damlatılan iyotlu çözelti koyu renk alır. Bu deneyler, öğretmenimizin veya büyüklerimizin gözetiminde güvenli biçimde yapılır.
• Besinlerin çoğunda birden çok besin içeriği bir arada bulunur. Su ve mineraller bütün besinlerde; vitaminler ise birçok besinde ortak olarak yer alır.

Unutma!

• Besin içerikleri altı çeşittir: karbohidrat, protein, yağ, vitamin, mineral ve su.
• Karbohidrat ve yağlar enerji verir; proteinler yapıcı-onarıcı; vitamin, mineral ve su düzenleyici görev yapar.
• Su ve mineraller bütün besinlerde bulunur; bir besinde genellikle birden çok içerik vardır.