|
Sistemin Yapıları
- Destek ve hareket sistemi kemik, kıkırdak, eklem ve kaslardan oluşur.
- Kemikler iskeleti oluşturur; vücuda destek olur, organları korur ve hareketi sağlar.
- Kemikler canlıdır; mineral depolar ve kan hücresi üretir.
- Yetişkin bir insanda 206 kemik bulunur.
Kemik Çeşitleri
- Uzun kemik: Boyu eninden fazladır (pazu, uyluk, kaval).
- Kısa kemik: Boyu ve eni birbirine yakındır (el-ayak bilek kemikleri, omurlar).
- Yassı kemik: Levha biçimindedir (kafatası, kürek, kaburga, leğen).
Kıkırdak
- Esnek yapılıdır; embriyonun ilk iskeleti kıkırdaktır.
- Kemiklerin uçlarında ve birleşme noktalarında, burun, kulak ve soluk borusunda bulunur.
- Hareket sırasında kemiklerin aşınmasını önler.
- Soluk borusunun sürekli açık kalmasını sağlar.
- Büyüme döneminde uzun kemiklerin uzamasında görev alır.
Eklemler
- Kemiklerin birleştiği yerlere eklem denir.
- Oynar eklem: Hareket yeteneği fazladır; kol ve bacakta; arada eklem sıvısı bulunur.
- Yarı oynar eklem: Hareketi kısıtlıdır; omurlar arasında; arada kıkırdak vardır.
- Oynamaz eklem: Hareket yeteneği yoktur; kafatası kemikleri arasındadır.
Kaslar
- Kaslar kasılıp gevşeyerek kemikleri çeker ve hareketi sağlar.
- Kasılan kas kısalıp kalınlaşır; gevşeyen kas uzayıp incelir.
- Çizgili kas: İskeletin etrafında; istemli çalışır, çabuk yorulur.
- Düz kas: Mide ve bağırsak gibi iç organlarda; istemsiz, yorulmaz.
- Kalp kası: Yalnızca kalpte; istemsiz ve sürekli çalışır.
Sistem Sağlığı
- Dengeli ve düzenli beslenmek (kalsiyum, D vitamini).
- Düzenli spor yapmak; kas ve kemikleri güçlendirir.
- Doğru oturma biçimi; uzun süre eğri ve hareketsiz oturmamak.
- Yük kaldırırken dizlerden destek almak, belden eğilmemek.
- Ağırlığı dengeli paylaştırmak, çantayı tek omuzda taşımamak.
- Ayak tabanına uygun ve bel sağlığını destekleyen ayakkabı seçmek.
Sık Karıştırılanlar
- Eklem kemiklerin birleşme yeri; kıkırdak sürtünmeyi azaltan dokudur.
- Kalp kası yalnızca kalpte bulunur, çizgili kas değildir.
- Kasılan kas uzamaz, kısalır.
|