Maddenin Hâl Değişimleri sayfasının kaynağını görüntüle

== Maddenin Hâl Değişimleri ==

[[Dosya:Melting Ice Cream (Unsplash).jpg|küçükresim|sağ|alt=Sıcak havada eriyen dondurma: katı hâlden sıvı hâle geçiş (erime).|Sıcak havada eriyen dondurma: katı hâlden sıvı hâle geçiş (erime).]]

Maddeler katı, sıvı ve gaz olmak üzere üç hâlde bulunur. Bu hâller kalıcı değildir: maddeler ısı aldıklarında ya da ısı verdiklerinde bir hâlden diğerine geçebilir. Bir maddenin katı, sıvı veya gaz hâle geçmesine '''hâl değişimi''' denir. Çevremizi dikkatle gözlemleyerek hâl değişimlerini her gün fark edebiliriz.

=== Erime ===

* Katı bir maddenin ısı alarak sıvı hâle geçmesine '''erime''' denir.
* Güneşte eriyen buz ve dondurma, sıcak tavada eriyen tereyağı, avucumuzda eriyen çikolata erimeye örnektir.

=== Donma ===

* Sıvı bir maddenin ısı vererek katı hâle geçmesine '''donma''' denir.
* Buzluktaki suyun buza dönüşmesi, meyve suyundan dondurma yapılması, kışın göl yüzeylerinin donması donmaya örnektir.

=== Buharlaşma ===

* Sıvı bir maddenin ısı alarak gaz hâle geçmesine '''buharlaşma''' denir.
* Islak çamaşırların kuruması, ıslak zeminin kuruması, kaynayan çaydanlıktan buhar yükselmesi buharlaşmaya örnektir.

=== Yoğuşma (Yoğunlaşma) ===

* Gaz hâldeki bir maddenin ısı vererek sıvı hâle geçmesine '''yoğuşma''' ya da '''yoğunlaşma''' denir.
* Yemek buharının soğuk camda su damlacıklarına dönüşmesi, buzdolabından çıkarılan şişenin üzerinde biriken damlalar, sabah çimenlerde oluşan çiy yoğuşmaya örnektir.

=== Gözlem ve Çıkarım ===

Mutfakta su ısıtırken, yazın dondurma yerken ya da kışın buğulanan camı izlerken yaptığımız gözlemlerden bilimsel '''çıkarım''' yapabiliriz: Isı alan maddeler katıdan sıvıya, sıvıdan gaza doğru değişir; ısı veren maddeler ise gazdan sıvıya, sıvıdan katıya doğru değişir.

=== Unutma! ===

* Erime ve buharlaşma sırasında madde '''ısı alır'''.
* Donma ve yoğuşma sırasında madde '''ısı verir'''.
* Hâl değişiminde maddenin kimliği değişmez; örneğin su buz olduğunda da yine sudur.

<noinclude>
[[category:Maddenin Değişimi KONULARI]]
[[category:4.SINIF KONULARI]]
[[category:ORTAOKUL KONULARI]]
[[category:KONULAR]]
</noinclude>