Karışımlar ve Karışımların Ayrılması
İki ya da daha fazla madde bir araya getirildiğinde karışım oluşur. Karışımı oluşturan maddeler kendi özelliklerini korur. Meyve salatası, çorba, salata ve karışık kuruyemiş, günlük hayattan karışım örnekleridir. Bahçeden toplanan nohut ve fasulye bir kaba konduğunda da bir karışım elde edilir; nohutları ve fasulyeleri gözümüzle ayırt edebiliriz.
Karışımlar Nerede Karşımıza Çıkar?
- Mutfakta: çorba, salata, meyve salatası ve karışık kuruyemiş.
- Bahçede ve okulda: toprakla karışmış taşlar, kum ve çakıl.
- Doğada: deniz kenarındaki kumla karışan çakıllar, rüzgârla savrulan tozlar.
Bazı karışımlarda maddeleri gözle ayırt etmek kolaydır; bazılarında ise maddeler birbirine iyice karıştığı için seçmek zor olur. Yine de karışımı oluşturan maddelerin çoğu, uygun yöntemlerle tekrar ayrılabilir.
Karışımları Nasıl Ayırırız?
Karışımdaki maddeleri ayırmak için maddelerin özelliklerinden yararlanırız:
- Elle ayırma: Taneler büyük ve görünürse karışım elle ayıklanır. Karıştırılmış nohut ve fasulye ya da leblebi ve fındık elle ayrılabilir.
- Mıknatısla ayırma: Mıknatıs, demir gibi bazı maddeleri çeker. Demir tozu ile kum karışımına mıknatıs yaklaştırılırsa demir tozu mıknatısa yapışır, kum kapta kalır.
- Süzme: Katı ile sıvının karışımında katıyı ayırmak için süzgeç kullanılır. Makarnanın suyu kevgirle süzülür; çay yaprakları süzgeçle sudan ayrılır.
- Eleme: Farklı büyüklükteki katı taneler elekle ayrılır. Kum ve çakıl karışımı elenince kum elekten geçer, çakıl eleğin üstünde kalır.
- Yüzdürme: Bazı maddeler suda yüzer, bazıları batar. Talaş ve kum karışımı suya dökülünce talaş suyun üstünde toplanır ve oradan alınır.
Karışımları ayırmak hayatımızı kolaylaştırır. Örneğin atıkları türlerine göre ayırmak, onların geri dönüşümünü sağlar ve doğayı korur.
Unutma!
- İki ya da daha fazla maddenin bir araya gelmesiyle karışım oluşur.
- Karışımlar elle, mıknatısla, süzerek, eleyerek ya da yüzdürerek ayrılabilir.
- Ayırma yöntemi, maddelerin özelliklerine göre seçilir.