Bilgi Kaynaklarının Güvenilirliği

Bilgi edinmek için kitap okuyan çocuk.

Merak ettiğimiz bir konuyu araştırırken bilgileri birçok yerden toplarız: kitaplar, ansiklopediler, dergiler, belgeseller ve internet bunlardan bazılarıdır. Bilgi edindiğimiz her yere bilgi kaynağı denir. Peki topladığımız her bilgi doğru mudur? Hayır! Bu yüzden bilgi kaynaklarının güvenilir olup olmadığını sorgulamayı öğrenmeliyiz.

Bilgi Kaynakları Nelerdir?

Basılı kaynaklar: ders kitapları, ansiklopediler, dergiler, gazeteler ve diğer kitaplar.
Dijital kaynaklar: güvenilir eğitim siteleri, kurumların internet sayfaları, belgeseller.
İnsan kaynakları: öğretmenlerimiz, konunun uzmanı olan kişiler (doktor, mühendis, bilim insanı gibi), kütüphaneciler ve aile büyüklerimiz.
Kütüphaneler: birden çok güvenilir kaynağa aynı anda ulaşabileceğimiz yerlerdir.

Güvenilirlikte Nelere Dikkat Etmeliyiz?

Yazar ve uzmanlık: Kaynağı kim hazırlamış? Yazarının adı belli mi? Konunun uzmanı mı, yoksa resmî bir kurum ya da yayınevi mi? Uzman kişi ve kurumların hazırladığı kaynaklar daha güvenilirdir.
Güncellik: Bilgi yeni mi? Eski bilgiler zamanla değişebildiği için kaynağın yayın ve güncellenme tarihine bakarız.
Doğruluk: Bilgide kanıt var mı? Aynı bilgiyi başka güvenilir kaynaklarla karşılaştırdığımızda da doğrulanıyor mu?
İnternet siteleri: Okul, üniversite ve resmî kurumların siteleri (örneğin edu, gov uzantılı sayfalar) genellikle daha güvenilirdir.
İnternette herkes yazı paylaşabildiği için adı yazılmayan, tarihi ve kaynağı belirsiz yazılara karşı dikkatli oluruz; gördüğümüz her bilgi doğru değildir.

Bilgi Toplarken İzlenecek Yol

Önce araştıracağın konuyu belirle ve bu konuda sorular sor.
Bilgiyi tek kaynaktan değil, birkaç güvenilir kaynaktan topla.
Topladığın bilgileri karşılaştır; doğruluğundan emin olamadıklarını öğretmenine ya da aile büyüklerine sor.
Başkasının yazılarını kopyalayıp kendi çalışman gibi gösterme; kullandığın kaynakların adını belirt, başkalarının emeğine saygı göster.

Unutma!

Her bilgi kaynağı güvenilir değildir; yazar ve uzmanlık, güncellik ve doğruluk mutlaka sorgulanmalıdır.
Bir bilgiyi birkaç güvenilir kaynaktan doğrulamak en sağlam yoldur.
Emin olamadığında öğretmenine ya da büyüklerine danışmaktan çekinme.