Kuvvet ve Etkileri

İp çekme oyununda çocuklar çekme kuvveti uygular

Duran bir topu harekete geçirmek, kapıyı açmak ya da koşan bir arkadaşımızı durdurmak için ona güç uygularız. Varlıklara uyguladığımız bu güce kuvvet denir. Kuvveti gözümüzle göremeyiz ama etkilerinden fark ederiz. Kuvvetin iki temel çeşidi vardır: itme ve çekme.

İtme kuvveti: Bir varlığı kendimizden uzağa doğru iterek uyguladığımız kuvvettir. Kapıyı iterek açmak, bebek arabasını öne doğru itmek, salıncağı sallandırmak ve topa vurmak itme kuvvetine örnektir.
Çekme kuvveti: Bir varlığı kendimize doğru çekerek uyguladığımız kuvvettir. İpi çekerek çekmeceyi açmak, kapıyı çekerek kapatmak ve ip çekme oyununda ipi kendimize çekmek çekme kuvvetine örnektir.

Kuvvet uyguladığımız cisimlerde bazı değişiklikler olur. Kuvvetin cisimler üzerindeki etkilerini gözlemleyelim:

Hareket ettirme: Kuvvet, duran bir cismi hareket ettirebilir. Yerde duran oyuncak arabayı ittiğimizde araba yuvarlanmaya başlar.
Durdurma: Kuvvet, hareket eden bir cismi durdurabilir. Yuvarlanan topu elimizle yakalayarak durdururuz.
Yön değiştirme: Kuvvet, hareket eden bir cismin yönünü değiştirebilir. Futbolcu, topa vurarak topun kaleye doğru yön değiştirmesini sağlar.
Hızlandırma ve yavaşlatma: Kuvvet, hareket eden bir cismi hızlandırabilir ya da yavaşlatabilir. Salıncağı her ittiğimizde salıncak daha hızlı sallanır; elimizle tuttuğumuzda yavaşlar.
Şekil değiştirme: Kuvvet, bazı cisimlerin şeklini değiştirebilir. Oyun hamurunu yoğurarak istediğimiz şekle sokarız; süngeri elimizle sıktığımızda büzülür.

Günlük hayatımızda farkında olmadan sürekli itme ve çekme kuvveti kullanırız. Su musluğunu açmak için kolu iteriz ya da çekeriz, alışveriş arabasını iteriz, oyuncak arabamızın ipini çekeriz. Kuvvet sayesinde birçok işimizi kolayca yaparız.

Unutma!

Kuvvetin iki temel çeşidi itme ve çekmedir.
Kuvvet; cisimleri hareket ettirir, durdurur, yönünü değiştirir, hızlandırır, yavaşlatır ya da şeklini değiştirir.
Kuvveti göremeyiz ama cisimler üzerindeki etkilerinden anlarız.