Basit Elektrik Devresi

Evimizdeki lambaların yanması, televizyonun çalışması ve oyuncaklarımızın hareket etmesi elektrikle gerçekleşir. Elektriğin kullanılabilmesi için bir elektrik devresi kurulmalıdır. Basit bir elektrik devresi; pil, ampul, kablo, duy ve anahtardan oluşur.
Devre Elemanlarının Görevleri
- Pil: Devreye elektrik enerjisi veren güç kaynağıdır. Pillerin artı (+) ve eksi (-) olmak üzere iki ucu vardır.
- Ampul: Elektrik enerjisini ışığa çevirerek ortamı aydınlatan devre elemanıdır. Ampul, kendisine uygun duy (yuva) içine takılır.
- Kablo: Devre elemanlarını birbirine bağlayan iletken teldir. Elektrik, kabloların içinden akar.
- Anahtar: Devreden geçen elektriği açıp kapatan elemandır. Anahtar kapalıyken elektrik akımı geçer, açıkken geçmez.
Devreyi Nasıl Kurarız?
Pili, duyu ve ampulü, anahtarı uygun kablolarla birbirine bağlayarak devreyi kurarız. Kabloların uçları pillerin artı ve eksi uçlarına temas etmelidir. Elektriğin pilin bir ucundan çıkıp kablolar boyunca ilerleyerek ampulden geçip tekrar pile döndüğü kesintisiz yola kapalı devre denir. Anahtar kapalıyken devre kapalıdır ve ampul yanar. Anahtarı açtığımızda yol kesilir, elektrik akımı durur ve ampul söner.
Bazen ampulümüz yanmaz. O zaman şunları kontrol etmeliyiz: Bağlantılar sıkı ve doğru temas ediyor mu? Ampul sağlam mı ve duyuna tam oturuyor mu? Pil bitmiş olabilir, yeni bir pille denemeliyiz. Devrede kopuk bir kablo varsa ampul yanmaz. Bir devre kurarken pillerin artı ve eksi uçlarını bir kabloyla doğrudan birleştirmemeliyiz; bu, pilin çabuk bitmesine ve ısınmasına yol açar. Elektrikle yapılan deneyleri mutlaka bir büyüğün gözetiminde yapmalıyız.
Unutma!
- Basit bir elektrik devresinde pil, ampul, duy, kablo ve anahtar bulunur.
- Ampulün yanması için elektriğin kesintisiz akacağı kapalı bir yol gerekir.
- Anahtar kapalıyken ampul yanar, anahtar açıkken söner.
- Devre kurarken bağlantıları kontrol etmeli ve büyüklerimizin gözetiminde çalışmalıyız.