Kayaçlar, Madenler ve Mineraller

Doğada dağlarda, tepelerde ve dere kenarlarında dev kaya kütleleri görürüz. Bu kayalara kayaç adı verilir. Kayaçların bazıları çok serttir, bazıları ise kolayca ufalanır. Yağmur, rüzgâr ve akarsular kayaçları yıllar boyunca aşındırır; böylece kayaçlar çakıl, taş ve kum taneciklerine dönüşür.

Kayaçların Yapısı: Mineraller

Bir kayaç yakından incelendiğinde onun tek renk ve tek yapıda olmadığı görülür. Kayaçlar, doğada bulunan mineral adı verilen doğal maddelerden oluşur. Mineraller kayaçların yapı taşları gibidir. Her kayaç, içindeki minerallere göre farklı renk, sertlik ve parlaklık kazanır. Örneğin:

Bazı mineraller beyaz, bazıları kırmızı, yeşil ya da sarı renktedir.
Kimi mineraller güneşte parıldar, kimileri ise mattır.
Kuvars adlı mineral cam gibi saydam ve çok serttir.
Altın ve gümüş gibi değerli mineraller parlak ve göz alıcıdır.

Madenler

Yerin altından ve kayalardan çıkarılan, insanlar için çok değerli olan maddelere maden adı verilir. Madenler, taş ve toprakla karışık bulundukları için maden ocaklarından çıkarılır; daha sonra temizlenir ve işlenir. Madenlerden günlük hayatta kullandığımız birçok eşya yapılır:

Altın: Takı, süs eşyası ve para yapımında kullanılır.
Demir: Çivi, araba, köprü ve binaların yapımında kullanılır.
Bakır: Tencere, boru ve elektrik kablolarının yapımında kullanılır.
Kömür: Evlerimizi ısıtmak ve elektrik üretmek için yakılır.
Mermer: Mutfak tezgâhı, merdiven ve heykel yapımında kullanılır.

Ülkemizin topraklarında bu madenlerin pek çoğu bulunur. Bu nedenle madenler ülkemiz için çok önemli zenginliklerdir. Kayaçları, mineralleri ve madenleri inceleyen bilim insanlarına yer bilimci denir. Yer bilimciler, toprağın altındaki bu zenginlikleri keşfederek insanların yararına sunar.

Unutma!

Kayaçlar, mineral adı verilen doğal maddelerden oluşur.
Ekonomik değeri olan kayaçlara maden denir.
Altın, demir, bakır, kömür ve mermer önemli madenlerdir.