Maddenin Tanecikli Yapısı İÇİN TESTPEDİA

1 Aynı ortamda bulunan farklı hâllerdeki K, L ve M maddelerinin taneciklerinin dönme hareketleri arasındaki ilişki aşağıdaki grafikte verilmiştir. Sütun grafiğinde yatay eksende K, L ve M maddeleri, dikey eksende "Taneciklerin Dönme Hareketi" yer alır. K maddesinin sütunu yok denecek kadar kısadır (sıfır), L maddesinin sütunu en yüksektir, M maddesinin sütunu ise L'den kısa ve orta düzeydedir.

Verilen grafiğe göre K, L ve M maddeleri ile ilgili,

  1. K sadece titreşim hareketi yapar.
  2. L'nin sabit bir hacmi yoktur.
  3. M'nin akışkanlık özelliği vardır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) I ve II
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III

2 Madde taneciklerinin sürati, maddenin bulunduğu hâle göre değişiklik gösterir. Katı tanecikleri çok yavaş hareket ederken gaz tanecikleri katı ve sıvılardan daha süratli hareket eder.

Buna göre X, Y ve Z maddelerinin tanecikleri arasındaki boşluk ilişkisi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

A) Y > X > Z
B) Z > X > Y
C) X > Y > Z
D) Y > Z > X

3 Bir deney için sıcak su içerisine katı şeker atıldıktan bir süre sonra şekerin su içerisinde şekildeki gibi dağılarak gözden kaybolduğu, su seviyesinde ise ilk duruma göre belirgin bir değişimin olmadığı gözlemleniyor.

Buna göre aşağıdakilerin hangisi bu deneyde elde edilen gözlem verilerinin değerlendirilmesiyle ulaşılacak bir sonuç değildir?

A) Maddeler tanecikli yapıdadır.
B) Maddeler boşluklu yapıdadır.
C) Maddeler sıkıştırılabilir özelliktedir.
D) Madde tanecikleri hareketlidir.

4 Bir damla mürekkep, bir bardak suya damlatıldıktan sonra mürekkebin su içinde şekildeki gibi dağılarak bir süre sonra suyun tamamına yayıldığı gözlemleniyor. Bir bardak suya damlatılan mürekkebin su içinde dağılarak bir süre sonra suyun tamamına yayılması görselde gösterilmiştir.

Buna göre elde edilen bu gözlem sonucundan hareketle maddelerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

A) Maddeler tanecikli yapıdadır.
B) Maddeler bütünsel yapıdadır.
C) Maddenin tanecikleri hareketlidir.
D) Madde tanecikleri arasında boşluklar bulunur.

5

Şeyma, Fen Bilimleri dersinde öğrendiklerinden yola çıkarak aşağıdaki koltuk tasarımını hazırlıyor. Tasarladığı koltuk aşağı yukarı hareket edebiliyor. Cismin ağırlığına göre aşağı inme miktarı da değişiyor. Tasarımında koltuğun hemen altına ucu kesilmiş ve delik kısmı silikonla kapatılmış enjektör kullanıyor. Enjektörün piston başlığını koltuğun altına yapıştırıyor. Tasarlanan koltuk ve enjektörün bölümleri görselde gösterilmiştir.

Şeyma'nın tasarımında enjektörün içine konulacak madde ile ilgili,

  1. Tuz ve kum gibi tanecikleri arasında boşluklar olan ve onlarla aynı fiziksel haldeki maddeler konulmalıdır.
  2. Su ve zeytinyağı gibi öteleme hareketli yapan maddeler konulmalıdır.
  3. Helyum gibi kolaylıkla sıkıştırılabilen gaz haldeki maddeler konulmalıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız II.
B) Yalnız III.
C) I ve II.
D) II ve III.

6 Katı, sıvı ve gaz haldeki maddelerin tanecikleri hem benzer hem de farklı hareketler gerçekleştirirler. Bir maddenin katı, sıvı ve gaz halinde tanecikler arası uzaklık farklıdır.

Zorbing topu şeffaf, plastikten yapılmış bir topun içine girilerek yüksek bir noktadan aşağıya doğru yuvarlanma sporuna verilen isimdir; topun içinde gaz bulunmaktadır.
İtfaiyeciler yangın sırasında yüksekten atlayan kişileri güvenle tutmak için hava ile şişirilmiş yatak kullanırlar.
Motorlu taşıtlarda kaza esnasında araç içindeki kişilerin yaralanmalarını engellemek için kaza anında açılan hava yastıkları kullanılır.

Burada verilen araçlarda gazların kullanılmasının nedeni, aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?

A) Gaz hâldeki maddeler bulundukları kabın şeklini ve hacmini alırlar.
B) Gaz hâldeki maddelerin tanecikleri titreşim ve öteleme hareketi yaparlar.
C) Bir maddenin gaz halinin tanecikleri katı ve sıvı haline göre daha hareketlidir.
D) Gazların taneciklerinin arasındaki boşluğun fazla olması onların sıkıştırılabilmesini sağlar.

7 Üç farklı maddenin tanecik modeli verilmiştir. Demir, su ve oksijen maddelerinin büyütülmüş tanecik modelleri görselde gösterilmiştir.

Yalnızca verilen şekiller incelendiğinde aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Farklı maddelerin tanecikleri de farklıdır.
B) Demir, su ve oksijen tanecikli ve boşluklu yapıdadır.
C) Verilen üç maddenin tanecikleri titreşim hareketi yapar.
D) Katı ve sıvılar sıkıştırılamazken gazlar sıkıştırılabilir.

8 Aşağıdaki tabloda bazı maddeler ve bu maddelere ait tanecik hareketleri verilmiştir.

Madde Titreşim Öteleme
Şeker ✓ ✓
Kolonya ✓ ✓
Gümüş ✓
Helyum ✓
Oksijen ✓ ✓

Tabloda verilen maddelerden hangilerinin tanecik hareketleri yanlış verilmiştir?

A) Şeker - Helyum
B) Kolonya - Şeker
C) Oksijen - Gümüş
D) Gümüş - Helyum

9 Bulundukları kapalı kaplardan farklı hacimdeki kaplara aktarılan iki farklı maddeye ait grafikler verilmiştir.

Burada verilenler incelendiğinde,

  1. 1. madde katı hâlde olabilir.
  2. 2. madde kesinlikle gaz hâldedir.
  3. 1. madde su, 2. madde su buharı olabilir.

çıkarımlarından hangileri yapılabilir?

A) Yalnız I.
B) I ve II.
C) II ve III.
D) I, II ve III.

10 Beril, laboratuvarda renkli katı iyot taneleri ile renksiz alkolü Şekil 1'deki gibi bir erlenin içinde karıştırıyor. İyot alkol karışımının kızıl tonlarda göründüğünü fark ediyor. Kapta geriye kalan gri renkli iyot taneciklerine dokunduğunda parmağının da aynı kızıl rengi aldığını fark ediyor. Beril, iyot alkol karışımını laboratuvarda unutarak eve gidiyor. Ertesi gün laboratuvara geldiğinde Şekil 2'deki gibi erlenin içinde gri renkli bir tabaka oluştuğunu gözlemliyor.

Beril'in yaptığı deneyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi söylenemez?

A) Katı iyot tanecikleri alkol tanecikleri arasına dağılmıştır.
B) Şekil 1'deki deney maddelerin tanecikli ve boşluklu yapıda olduğunu ispatlar.
C) Şekil 2'de erlendeki alkol ısı alarak buharlaşmış ve iyotun tanecikleri arasındaki boşluk artmıştır.
D) Buharlaşan alkol tanecikleri ile erlende bulunan alkol tanecikleri aynı tür tanecik hareketlerini yapar.

11 Maddenin katı, sıvı ve gaz hâline ait özellikler çeşitli şekillerle modellenmiştir. Katı, sıvı ve gaz kutularındaki şekiller görselde verilmiştir.

▲
★
●
▲
★
⬢
▲
⬢
■
Katı Sıvı Gaz

Verilen bu özellikler ile ilgili,

  1. ▲ ile gösterilen özellik tanecikli yapıda olma olabilir.
  2. ★ ile gösterilen özellik belirli bir hacme sahip olma olabilir.
  3. ● ile temsil edilen özellik belirli şekle sahip olma, ■ ise bulunduğu kapalı kabı kaplama olabilir.
  4. ⬢ ile gösterilen özellik titreşim hareketine sahip olabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) I ve II.
B) I ve IV.
C) II ve III.
D) I, II ve III.

12 Bir miktar kurşun metali beher içinde ısı verilerek eritilmiştir. Isıtma öncesi ve sonrasındaki durum görselde gösterilmiştir.

Burada yapılan işlem sırasında,

  1. Kurşunun taneciklerinin hacmi artar.
  2. Kurşun tanecikleri arasındaki boşluk artar.
  3. Sıvı kurşun tanecikleri öteleme, dönme ve titreşim hareketi yapar.

olaylarından hangileri gerçekleşir?

A) I ve II.
B) I ve III.
C) II ve III.
D) I, II ve III.

13 Aynı hacimde alınan aynı maddenin üç farklı hâli görseldeki gibi şırınga içine yerleştirilip eşit kuvvetler uygulanarak maddelerin sıkıştırılabilme durumu test ediliyor. Şırıngalarda 10 cm³ katı, 10 cm³ sıvı ve 10 cm³ gaz bulunmaktadır.

Buna göre,

  1. Yapılan sıkıştırma işlemleriyle üç maddenin de hacimleri değişmez.
  2. Yapılan sıkıştırma işlemleriyle maddelerin kütleleri değişmez.
  3. Üç maddeden sadece gaz olan madde sıkıştırılabilir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) Yalnız III
B) I ve III
C) II ve III
D) I, II ve III

14 X, Y ve Z maddeleri ile ilgili verilen bilgiler şu şekildedir:

X: Maddenin en düzensiz hâlidir.

Y: Akışkandır ve belirli hacmi vardır.

Z: Tanecikleri sadece titreşim hareketi yapar.

Bu bilgilere göre X, Y ve Z maddelerinin fiziksel hâlleri aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

XYZ
A)GazSıvıKatı
B)GazKatıSıvı
C)KatıSıvıGaz
D)SıvıGazKatı

15 Ağzı kapalı üç şırınganın içine sırasıyla kum, su ve hava konulmuştur. Bu maddeler görselde gösterilmiştir.

Yukarıda ağzı kapalı şırıngalardaki maddelerden hangileri sıkıştırılabilir?

A) Hava
B) Su
C) Kum ve Su
D) Su ve Hava

16 Numaralanmış üç madde görselde verilmiştir. Bu maddeler sırasıyla su, oksijen gazı ve taştır.


su

oksijen

taş
I II III

Yukarıdaki şekilde numaralanmış maddelerden hangileri sıkıştırılabilir?

A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
D) I ve III