Tam Gölgenin Oluşumu İÇİN SINAVPEDİA
A. AŞAĞIDA YER ALAN KAVRAMLARI, VERİLEN CÜMLELERDE BOŞ BIRAKILAN YERLERE UYGUN ŞEKİLDE YERLEŞTİRİNİZ.
doğrusal kısa büyür tam gölge küçülür büyür

1

Işık kaynağının önüne opak bir engel konulduğunda engelin arkasında oluşan karanlık bölgeye denir.

2

Gölge, ışığın yayılmasının bir sonucudur.

3

Opak cisim ışık kaynağından uzaklaştıkça gölge boyu .

4

Işık kaynağı opak cisme yaklaştıkça gölge boyu .

5

Ekran opak cisimden uzaklaştıkça gölge boyu .

6

Işık, cisimlerin üzerine dike yakın bir açı ile düştüğünde gölge boyu olur.

B. AŞAĞIDA VERİLEN BİLGİLER DOĞRU İSE "D", YANLIŞ ISE "Y" SEÇENEĞİNİ SEÇİNİZ.

1

DY
Tam gölgenin oluşabilmesi için bir ışık kaynağı ve opak bir cisim gereklidir.

2

DY
Saydam cisimler perde üzerinde tam gölge oluşturur.

3

DY
Opak cisim ışık kaynağına yaklaştıkça gölge boyu büyür.

4

DY
Ekran opak cisme yaklaştıkça gölge boyu büyür.

5

DY
Gölge, ışığın doğrusal yayılması sonucunda oluşur.

6

DY
Güneş saati, geçmişte zamanı belirlemek için kullanılan bir alettir.

7

DY
Hacivat ve Karagöz oyunu bir gölge oyunudur.

8

DY
Işık, cisimlerin üzerine dike yakın açı ile düştüğünde gölge boyu uzun olur.

C. AŞAĞIDAKİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULARI CEVAPLAYINIZ.

1 Opak bir cismin önüne ışık kaynağı yerleştirildiğinde perde üzerinde şekildeki gibi bir bölge oluşuyor.

Görseldeki düzenekte perde üzerinde oluşan karanlık bölge ne olarak adlandırılır?

A) Tam gölge
B) Yarı gölge
C) Aydınlık bölge
D) Işık konisi

2 Tam gölgenin oluşabilmesi için aşağıdakilerden hangisi zorunludur?

A) Saydam bir cisim
B) Opak bir cisim ve ışık kaynağı
C) Yalnızca bir ayna
D) Yalnızca bir mercek

3 Deneyde perde önüne saydam bir cisim yerleştirilmiş ve şekildeki görüntü elde edilmiştir.

Görseldeki düzenekte perde üzerinde tam gölge oluşmamasının nedeni nedir?

A) Işık, saydam cisimden geçerek perdeye ulaşmıştır.
B) Işık kaynağı çok uzaktadır.
C) Perde ışık kaynağına çok yakındır.
D) Cisim perdeden büyüktür.

4 Bir öğrenci el feneri, opak küre ve perdeyle iki ayrı düzenek kurmuştur.

Görseldeki 1. durumdan 2. duruma geçildiğinde perde üzerindeki gölge boyunun küçülmesinin nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Opak cisim ışık kaynağından uzaklaştırılmıştır.
B) Opak cisim ışık kaynağına yaklaştırılmıştır.
C) Perde kaldırılmıştır.
D) Işık kaynağı değiştirilmiştir.

5 Aynı el feneri, opak küre ve perde kullanılarak üç düzenek hazırlanmıştır. Düzeneklerde yalnızca opak cismin ışık kaynağına olan uzaklığı değiştirilmiştir.

1, 2 ve 3. durumlarda perde üzerinde oluşan gölge boyları arasındaki ilişki hangisidir?

A) 1 > 2 > 3
B) 3 > 2 > 1
C) 2 > 1 > 3
D) 1 = 2 = 3

6 El feneri ve opak küre sabit tutulup perde, küreye yaklaştırılıp uzaklaştırılarak iki durum gözlenmiştir.

Görseldeki iki durum karşılaştırıldığında perde opak cisimden uzaklaştırıldığında gölge boyunun nasıl değiştiği görülür?

A) Büyür.
B) Küçülür.
C) Değişmez.
D) Önce büyür, sonra kaybolur.

7 Buket, elma şekerini masa lambası ile duvar arasına yaklaştırarak duvarda tam gölge elde ediyor. Daha sonra aynı deneyde farklı maddeler kullanarak duvarda tam gölge oluşup oluşmadığını gözlemliyor.

Buna göre Buket,

  1. Çay bardağı
  2. Metal anahtar
  3. Oyuncak ayı
  4. Şeffaf plastik poşet

maddelerden hangileriyle de duvarda tam gölge elde edebilir?

A) I ve II
B) II ve III
C) I ve IV
D) III ve IV

8

Perde üzerinde oluşan tam gölgelerin biçimi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Gölgelerin biçimi cisimlerin biçimine benzer.
B) Gölge her zaman daire biçimindedir.
C) Gölge her zaman kare biçimindedir.
D) Gölgenin biçimi cismin biçiminden bağımsızdır.

9 El fenerinden çıkan ışık ışınları, ortadaki opak engelin üstünden ve altından geçerek perdeye ulaşmaktadır. Perde üzerinde ışınların ulaştığı sınırlar A ve B harfleriyle işaretlenmiştir.

Işığın her zaman doğrusal yayıldığı bilindiğine göre;

perde üzerine düşen gölge nerede oluşur?

A) Yalnızca A sınırının üstünde
B) A ile B sınırları arasında
C) Yalnızca B sınırının altında
D) Perdenin tamamında

10 Geçmişte insanlar zamanı belirlemek için yere diktikleri bir çubuğun gün içindeki gölgesini izlemişlerdir.

Gölge boyunun en kısa olduğu zaman ve bu durumun nedeni hangisinde doğru verilmiştir?

A) Öğle – Işık, çubuğun üzerine dike yakın açıyla düştüğü için
B) Sabah – Işık, çubuğun üzerine eğik açıyla düştüğü için
C) Akşam – Işık, çubuğun üzerine eğik açıyla düştüğü için
D) Öğle – Güneş ışığı çubuğa hiç ulaşmadığı için